صفحه اصلي > استان بوشهر و خلیج فارس > خلیج فارس > پیدایش خلیج فارس    اخبار
جمعه ٠٨ ارديبهشت ١٣٩٦
 

پيدايش درياي پارس (خليج فارس)

خلیج فارس بازمانده گودال بزرگی است که از دوران گذشته زمین شناختی تحت تاثیر فشار ناشی از آتشفشانهای فلات ایران بوده است و پایداری فلات عربستان در برابر این واکنشهاي تکتونیکی سبب ایجاد و توسعه پهنا و ژرفای آن شده است ( علی درویش زاده 1370 )

دانشمندان زمين شناس معتقدند كه در دوران اول زمين شناسي، حدود پانصد ميليون سال پيش از اين، خشكيهاي نيم كره جنوبي به هم پيوسته بوده اند و قاره واحدي به نام گندوانا را تشكيل مي داده اند. اين قاره بزرگ از يك سو سراسر برزيل و آفريقاي جنوبي و از سوي ديگر قسمتي از هندوستان و گوشه اي از ايران و عربستان و تمام استراليا و قطب جنوب را در بر ميگرفته است.

140 میلیون سال قبل در آغاز دوران دوم شکاف بین اروپا و آمریکا وسیع تر گشت و شکاف بین هند و استرالیا، زمینه تشکیل اقیانوس هند را فراهم ساخت. 45 میلیون سال قبل در آغاز دوره سوم، حوضه اقیانوس اطلس پیدا شد. آمریکای جنوبی از آفریقا جدا شد و استرالیا نیز از قطب جنوب دور افتاد و به طرف شرق حرکت کرد و سپس اقیانوس هند تشکیل شد. شکاف بین آسیا و آفریقا نیز مقدمه پیدایش دریای مکران (عمان) را فراهم ساخت. در 35 میلیون سال قبل در اواسط دوران سوم، شکاف مکران گسترش یافت و شبه جزیره هندوستان ابتدا به طرف شرق و سپس به شمال تغییر جهت داد و دنباله شکاف مکران به صورت خلیج باریکی درآمد که آغاز پیدایش دریای پارس شد.

بعدها بر اثر جنبشهاي بزرگ مركزي زمين، در اين قاره شكستها و جدائيهايي روي داد. اقيانوس هند گستردگي بيشتري يافت و با درياي بسيار پهناوري كه تتيس ناميده مي شده پيوستگي يافت. دانشمندان مي گويند درياي بسيار وسيع و گسترده تتيس سراسر منطقه وسيعي را كه اكنون جزاير مالزي و كشورهاي هندوستان، پاكستان، تركيه، ايران و سرزمنيهاي قفقاز در آن واقع است را مي پوشانده است.

پس از گذشت هزاران سال (در دوران سوم) چين خوردگيهاي عظيمي در زمين بوجود آمده كه بر اثر آن كوههاي آلپ، البرز و هيماليا پديدار شده اند و آن درياي عظيم قطعه قطعه شد كه حاصل آن درياي سياه، درياچه كاسپين، درياچه اورال و غيره از بقاياي آن هستند. به دنبال اين تحولات، سي و پنج ميليون سال پيش از اين زمان، در دوران سوم، صفحه شبه جزيره هندوستان اول به سمت خاور، سپس به سوي شمال بالا رفت و بر اثر جنبشها در دنباله شكاف مكران، درياي پارس پيدا شد. درياي سرخ و خليج عدن و كوههاي فلات پهناور ايران حاصل شكستگيها و جنبشهاي ديگر است.

درياي پارس در آغاز، بسيار پهناور و وسيع بوده. به طوريكه قسمت بيشتر جلگه هاي برازجان، بهبهان و خوزستان ايران تا كوههاي زاگرس، تا اواخر دوره سوم زمين شناسي در زير آب بوده اند و رودهاي دجله و فرات جدا جدا به آن دريا مي ريخته اند. ( فرهانی 1372 – 21 )

جنوب آسيا پس از چين خوردگي هاي دوره سوم و متلاشي شدن قاره گندوانا بارها در معرض تهاجم و تجاوز آبهاي اقيانوس هند قرار گرفت. سرزمين سرانديب بر اثر جزر و مدهاي مهيب از هند جدا افتاد و مالايا، هندوستان و عربستان بر اثر تجاوز آب به شكل شبه جزيره در آمدند و درياي سرخ كه در آغاز از متلاشي شدن درياي عظيم تتيس تنها با مدينترانه راه داشت از طريق باب المندب به اقيانوس هند مربوط گرديد. درياي پارس امروزه با وسعتي در حدود 237473 كيلومتر مربع (اندازه گيري شده توسط مديريت هيدروگرافي سازمان جغرافيايي ايران، سال 1386)  پس از خلیج مکزیکو و خلیج هودسن سومین خلیج بزرگ جهان محسوب می‌شود.

لازم به ذکر است که مطالعات پارسر در خلیج فارس بیش از شش سطح را نشان میدهد که آثار آن در اعماق 9 – 18 و 100 متری عمق خلیج فارس ردیابی شده اند. وی بر اساس شواهد مورفولوژیک اثبات کرده است که حداقل 3 بار خلیج فارس تا مجاورت تنگه هرمز عقب نشینی کرده و خشک شده است، اما طبق مطالعات پارسر این رخدادها همگی قبل از 17 تا 20 هزار سال پیش اتفاق افتاده اند. (رامشت 1382 – 28)

مرجع: مرکز مطالعات خلیج فارس: پيدايش خليج فارس

چکیده عملکرد
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
در دولت تدبیر و امید
معرفی واحدهای فناور

کانال تلگرام
پارک علم و فناوری خلیج فارس
PGSTP Telegram channel
پیوندها دسترسی آسان تماس با ما Contact information

 • وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

 • معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری

 • دانشگاه خلیج فارس

 • بنیاد نخبگان استان بوشهر

 • کارگروه ارزیابی موسسات دانش‌بنیان

 • سامانه تجاری‌سازی طرح‌های دانش‌بنیان

 • جشنواره دانایی خلیج فارس

 • مفاهیم پایه

 • پذیرش در پارک و مراکز رشد

 • واحدهای فناور و محصولات

 • مراکز رشد و واحدهای وابسته

 • دفتر مالکیت فکری

 • پیوندهای مرتبط

 • نقشه سایت

• تماس با پرسنل حوزه‌های مختلف:  33333560 (077)

•  اطلاعات کامل تماس و لیست شماره‌های داخلی ...

نمابر:  33330136 (077)  و  89776656 (021)

• تلفن‌های دفتر ریاست: 33330168 (077)  و  33330171 (077)

• آدرس: بوشهر، خيابان امام خميني، خيابان فردوسي،

   پارك علم و فناوري خليج فارس. کد پستی: 97414-75157

• پست الكترونيك: info [@] pgstp.ir

کل بازديدهاي سايت: 4018486 | بازدیدهاي امروز سايت: 1920 | کل بازدیدهاي این صفحه: 7275 | بازديدکنندگان آنلاين: 10 | زمان بارگذاري صفحه: 0.13
همه حقوق متعلق به پارك علم و فناوری خليج فارس است. Copyright © Persian Gulf Science and Technology Park. All rights reserved.